Wat bedoelt Jezus met deze stromen van levend water? Waar vinden we deze gedachte terug in de Schrift? Hoe kunnen zij uit het binnenste van een gelovige vloeien? En wat betekent dat voor ons leven vandaag? Daar willen we in dit artikel bij stilstaan.
Voordat Jezus spreekt over stromen van levend water in Johannes 7, heeft Hij in Johannes 4 al gesproken over het water dat Hij geeft. Tegen de Samaritaanse vrouw zegt Hij:
Johannes 4
14 maar wie drinkt van het water dat Ik hem zal geven, zal in eeuwigheid geen dorst meer krijgen. Maar het water dat Ik hem zal geven, zal in hem een bron worden van water dat opwelt tot in het eeuwige leven.
De vrouw kwam naar de put omdat zij lichamelijke dorst had, maar Jezus richt haar aandacht op de geestelijke dorst. Wie tot Hem komt en gelooft, wordt innerlijk vervuld. Het levende water dat Hij geeft zal een blijvende fontein zijn.
In Johannes 4 ligt de nadruk op het ontvangen van dit levende water. In Johannes 7 gaat Jezus een stap verder. Het levende water lest niet alleen onze eigen dorst, maar gaat ook uit ons binnenste stromen naar anderen. Wie door Christus vervuld wordt, wordt zelf een bron van zegen.
Johannes 7
37 En op de laatste, de grote dag van het feest, stond Jezus daar en riep: Als iemand dorst heeft, laat hij tot Mij komen en drinken. 38 Wie in Mij gelooft, zoals de Schrift zegt: Stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien. 39 (En dit zei Hij over de Geest, Die zij die in Hem geloven, ontvangen zouden; want de Heilige Geest was er nog niet, omdat Jezus nog niet verheerlijkt was.)
Achtergrond
Om de kracht van deze woorden te begrijpen, is het goed om eerst stil te staan bij de situatie waarin Jezus deze uitspraak deed. Het was de laatste dag van het Loofhuttenfeest in Jeruzalem. Gedurende dit feest haalden de priesters dagelijks water uit de vijver van Siloam. Onder grote vreugde werd dit water naar de tempel gebracht en uitgegoten bij het altaar. Daarmee dacht het volk terug aan Gods zorg in de woestijn, toen Hij water gaf uit de rots.
Wanneer Jezus zegt: “zoals de Schrift zegt“, bedoelt Hij dat de gedachte achter Zijn uitspraak al in het Oude Testament voorkomt. Hij citeert niet één specifieke tekst, want nergens in het Oude Testament komen deze woorden letterlijk voor. Deze gedachte vinden we op verschillende plaatsen in het Oude Testament terug.
Om deze woorden beter te begrijpen, is het goed om stil te staan bij de uitdrukking “uit zijn binnenste”. In de grondtekst staat hier namelijk: “uit zijn buik”. Dat klinkt voor ons wat vreemd. Toch wordt deze beeldspraak ook in het Oude Testament gebruikt.
Spreuken 22
17 Neig uw oor en luister naar de woorden van wijzen, richt uw hart op mijn kennis. 18 Want het is liefelijk dat u ze in uw binnenste <buik> bewaart, ze zullen alle bestendig op uw lippen zijn. 19 Opdat uw vertrouwen op de HEERE zal zijn, maak ik het heden aan u bekend, ja, aan u!
Wij kunnen wijze woorden en kennis in onze buik (binnenste) bewaren. Het resultaat hiervan is dat wij vertrouwen op de Heere en dat we de wijsheid en kennis gereed hebben op onze lippen. Hier zien we duidelijk dat wat in ons binnenste (buik) aanwezig is, naar buiten komt door onze woorden. Als we hoofdstuk 18 ernaast leggen, wordt het nog duidelijker.
Spreuken 18
4 De woorden uit de mond van een man zijn diepe wateren, de bron van wijsheid is een overvloeiende beek.
In deze verzen zien we een opvallend patroon. Wijsheid wordt eerst ontvangen en bewaard in het binnenste (buik) van de mens. Vervolgens komt zij naar buiten door woorden die leven brengen. Dat beeld sluit nauw aan bij de woorden van Jezus in Johannes 7. Het verband met leven vinden we in hoofdstuk 10.
Spreuken 10
11 De mond van de rechtvaardige is een bron van leven.
Wanneer de Heere Jezus dus uitroept: “ Als iemand dorst heeft, laat hij tot Mij komen en drinken. Wie in Mij gelooft, zoals de Schrift zegt: Stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien.”, spreekt Hij over de Heilige Geest die door ons heen gaat werken. Hij verwijst naar het Oude Testament waar leven gevend water en wijsheid met elkaar verbonden zijn. De werking van de Heilige Geest en wijsheid in Spreuken komen sterk overeen. Dat is niet zo vreemd als je bedenkt dat de Heilige Geest ons geestelijke kennis en wijsheid geeft.
De werking van de Heilige Geest en wijsheid komen sterk overeen.
Als wij vervuld zijn met de Heilige Geest, dan stroomt onze mond over van levendmakende woorden.
Overal waar de levende woorden gesproken worden, komt er herstel en geestelijk leven.
Het beeld van levend water vinden we niet alleen in Spreuken. Ook de profeten spreken over water dat leven brengt waar het komt. Een bijzonder voorbeeld daarvan vinden we in Ezechiël 47.
Ezechiël 47
1 Daarna bracht Hij mij terug naar de ingang van het huis. En zie, er stroomde water uit, van onder de drempel van het huis naar het oosten, want de voorkant van het huis lag naar het oosten. Het water stroomde naar beneden van onder de rechterzijde van het huis, ten zuiden van het altaar.
[..]
8 Hij zei tegen mij: Dit water stroomt weg naar het oostelijke gebied en stroomt in de Vlakte naar beneden en komt in de zee. In de zee uitgestort, wordt het water gezond.
9 Het zal gebeuren dat alle levende wezens die er wemelen, overal waar een van beide beken naartoe komt, zullen leven. Daar zal zeer veel vis zijn, omdat dit water daarheen komt, en alles waarheen deze beek komt, zal gezond worden en leven.
Deze profetie krijgt nog meer betekenis wanneer we bedenken dat Paulus de gelovigen een tempel van God noemt. Het water dat in Ezechiël uit de tempel stroomt, doet denken aan de Heilige Geest die vanuit de gelovige naar buiten stroomt.
2 Korinthe 6
16b Want u bent de tempel van de levende God, zoals God gezegd heeft: Ik zal in hun midden wonen en onder hen wandelen, en Ik zal hun God zijn en zij zullen Mijn volk zijn.
Wanneer je dit in gedachten houdt, dan past de profetie van Ezechiël heel goed bij de woorden van Jezus, waarin de Heilige Geest uitgedrukt wordt als het water dat uit ons stroomt. Overal waar dit water komt, brengt het leven en genezing.
Hoe wordt dit levende water zichtbaar in ons dagelijks leven? Een van de meest herkenbare manieren is door onze woorden.
Wanneer de Heilige Geest ons vervult, blijft dat niet verborgen.
Wat ons hart vult, komt naar buiten in wat wij zeggen.
Regelmatig lezen we in Handelingen dat men begint te spreken op het moment dat men gevuld wordt met de Heilige Geest.
Handelingen 4
31 En toen zij gebeden hadden, werd de plaats waar zij bijeenwaren, bewogen. En zij werden allen vervuld met de Heilige Geest en spraken het Woord van God met vrijmoedigheid.
Waar het Woord van God gesproken wordt, komen mensen tot bekering en komt er herstel. Het zijn stromen van levend water die uit ons binnenste komen. Het is niet alleen van toepassing bij evangelisatie. Ook als we onder elkaar spreken dan brengt het levende water verfrissing en opbouw. Als we ons laten vullen met de Geest van God, dan komt het automatisch op onze lippen.
Waar het hart vol van is, stroomt de mond van over.
Efeze 5
17 Wees daarom niet onverstandig, maar begrijp wat de wil van de Heere is.
18 En word niet dronken van wijn, waarin losbandigheid is, maar word vervuld met de Geest,
19 en spreek onder elkaar met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen, en zing voor de Heere en loof Hem in uw hart,
20 en dank altijd voor alle dingen God en de Vader in de naam van onze Heere Jezus Christus.
We hebben gezien dat de werking van de Heilige Geest en de wijsheid sterk overeenkomen. Wijsheid die wij in ons binnenste ontvangen, waarmee wij vervuld worden en die wij vervolgens uitspreken. Ja, wijsheid die levend maakt. Dat is de wijsheid die de Heilige Geest door ons heen spreekt. Geestelijke wijsheid.
1 Korinthe 2
12 En wij hebben niet ontvangen de geest van de wereld, maar de Geest Die uit God is, opdat wij zouden weten de dingen die ons door God genadig geschonken zijn.13 Van die dingen spreken wij ook, niet met woorden die de menselijke wijsheid ons leert, maar met woorden die de Heilige Geest ons leert, om geestelijke dingen met geestelijke dingen te vergelijken.
Laten wij daarom tot Jezus gaan en drinken van het levende water dat Hij geeft. Laten wij ons vullen met Zijn Geest, zodat Zijn wijsheid, liefde en waarheid uit ons binnenste mogen stromen. Dan zullen stromen van levend water uit ons binnenste vloeien en zullen onze woorden niet alleen anderen opbouwen, maar ook wijzen op Hem, de Bron van het leven.